หลังจากที่พวกเราทุกคนได้ผ่านพ้นช่วงวิกฤต โควิค-19 กันมาหลายๆคนคงจะปฏิเสธได้ยาก ว่าพฤติกรรมการบริโภคของเราก็คงจะมีเปลี่ยนนกันไปบ้างไม่มากก็น้อย นำมาซึ้งปัญญาหาใหม่ที่ทั่วโลกจะต้องหันมาให้ความสนใจ และมีการรณรงค์กันอย่างแพร่หลาย นั่นก็คือ Zero Waste Movement

ข้อมูลจากองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ได้ให้ข้อมูลไว้ว่า ในแต่ละปี จะมีอาหารถูกทิ้งให้เน่าเสียกว่า 1,300 ล้านตันซึ่งคิดเป็น 1 ใน 3 ของอาหารที่ผลิตขึ้นทั่วโลก

โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ได้ออกมาประมาณการผ่าน Food waste Index Report 2021 ว่า ขยะอาหาร ในปี 2562 มีปริมาณถึง 931 ล้านตัน ซึ่งใน 26% นั้นมาจาก อุตสาหกรรมอาหาร และ 13% มาจากการขายปลีกต่างๆ เป็นต้น

.

.

ถึงแม้ว่าโลกของเราจะมีกระบวนการสำหรับกำจัดขยะอาหาร แต่ส่วนใหญ่ยังคงใช้วิธีการฝังกลบ เมื่อเศษอาหารถูกฝังลงในดินจะเกิดกระบวนการย่อยสลายตามธรรมชาติ ส่งผลให้กลายเป็นก๊าซมีเทนจำนวนมาก ลอยตัวขึ้นไปปกคลุมชั้นบรรยากาศ จนเกิดเป็นภาวะเรือนกระจก ซึ่งทำให้โลกร้อนขึ้น มากกว่าการปล่อยก๊าซ CO2 กว่า 25เท่า

วันนี้ทางเรา POS & Print ได้รวบรวมไอเดียการจัดการขยะด้วยแนวคิด Zero Waste ที่จะสามารถช่วยเพิ่มกำไร และลดต้นทุนไปในเวลาเดียวกันมาฝากให้กับทุกคน

.

การจัดการด้วยแนวคิด Zero Waste

Zero-waste คือการพยายามใช้วัตถุดิบทุกส่วนในการปรุงอาหาร โดยตัดหรือหั่นให้เหลือทิ้งน้อยที่สุด

Zero-waste Cooking จะเริ่มตั้งแต่การวางแผนซื้อวัตถุดิบ สำหรับร้านอาหารหรือโรงแรม ควรมีการจัดสต็อกวัตถุดิบภายในครัวและหมั่นเช็กปริมาณวัตถุดิบที่ยังเหลืออยู่ แล้วจึงวางแผนว่าควรซื้อวัตถุดิบใดเพิ่มในปริมาณเท่าไหร่บ้าง จะได้ไม่ต้องซื้อวัตถุดิบมาเยอะเกินความจำเป็น

.

.

อาหารทุกจานที่ร้านอาหารได้ทำ เสิร์ฟแก่ลูกค้าสั่งล้วนมาจากต้นทุน หมายความว่าวัตถุดิบทุกอย่างย่อมมีผลต่อกำไรทั้งสิ้น การที่มีขยะจากอาหารเหลือทิ้งมากเท่าไหร่ เท่ากับว่าผู้ประกอบการได้ทิ้งกำไร และเสียต้นทุนไปโดยสูณเปล่าดังนั้น การจัดการกับวัตถุดิบและ กระบวนการการควบคุมปริมาณขยะจากอาหารจึงเป็นสิ่งที่จะต้องเอาใจใส่ตั้งแต่ระดับผู้ประกอบการไปจนถึงพนักงานหน้าร้าน เพื่อเป็นการสร้างจิตสำนึกที่ดี ผู้ประกอบการควรมีการจัดฝึกอบรมให้พนักงาน เพื่อให้ความรู้ และเรียนรู้การใช้วัตถุดิบให้เกิดประโยชน์ รวมถึงการตระหนักรู้ถึงรายจ่ายที่ต้องสูญเสียไป

เราอาจเคยได้ยินหลักการ 3Rs หรือ4Rs แต่ในวันนี้เราจะพาทุกๆคนมารู้จักกับหลักการ 5Rs ซึ่งจะปประกอบด้วย Refuse, Reduce, Reuse, Recycle และ Repurpose ซึ่งจะสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยลดปริมาณขยะในชีวิตประจำวันของทุกคนได้อีกด้วย

1. Refuse; ปฏิเสธ งดรับ พลาสติกประเภทใช้ครั้งเดียวทิ้งเข้ามาใช้ในครัวเรือนหรือในชีวิตประจำวัน
2. Reduce; ใช้น้อยลงเท่าที่จำเป็น เช่น อาหารที่เก็บในตู้เย็นนานเกินไปจนกลายเป็นของเสีย ควรมีการวางแผนในการทำอาหารหรือวางแผนการบริโภค เพื่อให้อาหารพอดี โดยไม่ต้องทิ้งของเสียหรือของหมดอายุ
3. Reuse; พยายามใช้สิ่งของต่างๆซ้ำอีกครั้งก่อนจะนำไปทิ้งเป็นขยะ เช่น ขวดน้ำพลาสติก เสื้อผ้า แทนที่จะไปซื้อใหม่ทุกครั้ง
4. Recycle; เก็บและแยกขยะเพื่อส่งไปยังโรงงานผลิตเพื่อแปลงให้เป็นของใหม่ให้สามารถใช้ซ้ำได้
5. Repurpose; เป็นเทคนิคการ DIY นำของเก่าไปทำเป็นสิ่งของใหม่ที่นำไปใช้ในวัตถุประสงค์อื่นๆ ได้อย่างมีประโยชน์ หรืออาจจะเรียกว่า Upcycle ก็ได้ เป็นการเพิ่มมูลค่าให้ของเก่า หรือ DIY ให้แตกต่างจากเดิมโดยไม่ได้ยุบหรือทำลายก่อนเหมือนกรณี Recycle

.

Zero Waste idea เพิ่มกำไรลดโลกร้อน

ต่อมาเราได้ทำการรวมรวมไอเดียต่างๆ จากแนวคิด Zero Waste ที่จะสามารถช่วยทุกคนเพิ่มกำไร และลดโลกร้อนกันด้วยไปในตัว

.

.

1. เช็กรายการอาหารที่เหลือทิ้งในแต่ละวัน

เริ่มได้ง่าย ๆ โดยการแยกขยะเป็น 3 ถัง โดยกำหนดจำพวกขยะแตกต่างกันไป เช่น ขยะเน่าเสีย ขยะที่มาจากการเตรียมอาหารและขยะที่มาจากจานของลูกค้า ซึ่งโดยเฉลี่ยแล้ว 30% ของอาหารที่เหลือ คืออาหารที่ลูกค้าทานไม่หมดขั้นตอนต่อมา คือการจดสรุปบันทึกทุก ๆ 3 วัน เพื่อนำมาดูว่าควรจัดการกับต้นตอการเกิดขยะถังไหนบ้าง เช่น ถ้าขยะมาจากอาหารที่ลูกค้าทานไม่หมดเยอะที่สุด แล้วจึงกลับมาหาวิธีแก้ไขโดยการลดปริมาณวัตถุดิบนั้น ๆ ที่ลูกค้าไม่ทาน เช่น ผักแต่งจาน หรือเครื่องแกงสมุนไพร

2. ดัดแปลงวัตถุดิบที่มี ให้เป็นเมนูใหม่ที่ขายต่อได้

ต่อมา เราอาจสามารถนำวัตถุดิบต่างๆที่เหลือ และที่มีอยู่บางส่วนมาทำเป็นเมนูใหม่ในราคาที่เข้าถึงง่ายเช่น การนำผักต่างๆ ที่เหลือมาทำเป็นแกงส้มผักรวม หรือจะนำไปเคี่ยวเป็นต้มจับฉ่าย เป็นต้นในส่วนของวัตถุดิบที่เหลือจากเนื้อสัตว์เช่น กระดูหมู หัว และก้างปลา ก็สามารถนำมาต้มน้ำซุปต่อได้ และบางส่วนของเนื้อสัตว์ที่เหลือจากการตัดแต่ง ก็ยังสามารถนำไปปปรุงเป็นเมนูใหม่ได้เช่น ลาบทอด หรือเมนูจาก หมูหรือไก่ สับ

3. ใช้ระบบการจอง เพื่อการจัดสรรการผลิต และสต๊อควัตถุดิบง่ายมากยิ่งขึ้น

บางครั้ง จำนวของลูกค้าที่มาในแต่ละวัน ก็อาจไม่สามารถคาดเดาได้ ทำให้หลายๆคนอาจเจอกับปัญหาในการบริหารจัดการกับการเตรียมวัตถุดิบ เพื่อรองรับลูกค้าในแต่ละวัน ซึ่งอาจนำไปสู่การสูญเสียวัตถุดิบบางส่วนไปโดยไม่จำเป็นดังนั้น การมีระบบการจอง จึงจะสามารถช่วยให้ร้านอาหารสามารถบริหารจัดการกับวัตถุดิบได้ง่ายขึ้น และยังสามารถลดปริมาณการสูญเสียวัตถุดิบจากการเน่าเสีย เหลือทิ้งในแต่ละวันได้อีกด้วย

.

.

สรุป

จากข้อมูลที่พวกเรา POS & Print ได้รวบรวมมาฝากทุกๆคนในวันนี้ เราจะเห็นได้เลยว่าปัญหา Food Waste นั้น เป็นสิ่งที่จำเป็นจะต้องหมั่นเอาใจใส่ กันอย่างทั่วถึง ทุกๆตำแหน่งในร้านอาหารตั้งแต่ ผู้ประกอบการไปจนถึงพนักงานในครัว และหน้าร้าน หากเราสามารถรับมือ และจัดการกับมันได้ดีพอแล้วหละก็ นอกจากจะสามารถประหยัดต้นทุน เพิ่มกำไรไปในตัว และยังช่วยลดโลกร้อนได้อีกด้วยหวังว่าบทความข้างต้นนี้จะช่วยให้ทุกๆคนที่ผ่านเข้ามาอ่านได้ความรู้ และเข้าใจในเรื่องของแนวคิด Zero Waste มากขึ้นไม่มากก็น้อย และสำหรับเจ้าของร้านอาหาร คาเฟ่ หรือธุรกิจ SME ที่มีความต้องการใช้กระดาษความร้อนสำหรับพิมพ์ใบเสร็จ ทางเรา Pos & Print มีจัดจำหน่ายในราคาสุดคุ้มค่า คุณภาพสูง ยิ่งซื้อมากยิ่งคุ้ม

.