มาตรฐาน FSC คืออะไร? หากใครที่ตาไวสังเกตฉลากบนห่อกระดาษหรือผลิตภัณฑ์อื่น ๆ จากต้นไม้ เช่น กระดาษทิชชู่ กระดาษอเนกประสงค์ ฯลฯ คงจะเคยเห็นตรารูปต้นไม้ พร้อมกับตัวอักษร 3 ตัว คือ FSC อยู่บ้าง

เครื่องหมายรูปต้นไม้ FSC นี้ คือ เครื่องหมายที่ช่วยรับประกันว่า ผลิตภัณฑ์มาจากต้นไม้ที่ปลูกขึ้นเพื่อการพาณิชย์โดยเฉพาะ ไม่ได้ใช้ต้นไม้จากการตัดถางและรุกรานพื้นที่ป่าตามธรรมชาติ เพื่อไม่เป็นการรบกวนป่าไม้ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและปัญหาภาวะโลกร้อน (Climate Change) ทั้งนี้ เรื่องราวของมาตรฐาน FSC ยังมีเรื่องราวที่น่ารู้อีก ทั้งในมุมของผู้ประกอบการร้านค้า และผู้บริโภคทั่วไป ว่าทำไมเราถึงควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์จากไม้ที่มีมาตรฐาน FSC 

FSC คืออะไร 

FSC™ ย่อมาจาก Forest Stewardship Council™ คือ เครื่องหมายขององค์กรจัดการด้านป่าไม้ที่ก่อตั้งโดยไม่แสวงหาผลกำไร (NGO) ทำหน้าที่กำหนดนโยบายและสร้างมาตรฐานในด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ โดยมุ่งเน้นที่การจัดการป่าไม้อย่างรับผิดชอบ ช่วยรองรับผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากไม้ว่า มีมาตรฐานการจัดการที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ไม่รุกรานป่าไม้ตามธรรมชาติ

ขอบคุณภาพจาก us.fsc.org/en-us/certification

ฉลาก FSC หรือตรารับรอง FSC เป็นตราที่ได้รับการยอมรับไปทั่วโลก โดยผู้ซื้อในตลาดหรือองค์กรที่เกี่ยวข้องด้านป่าไม้ในระดับสากลให้การยอมรับ ว่าเป็นมาตรฐานที่เข้มงวด โปร่งใส ช่วยพิจารณาและตรวจสอบกระบวนการทำงานตลอดห่วงโซ่อุปทาน 

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ควรได้รับการรองรับจาก FSC ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากไม้ ไม่ว่าจะเป็น 

• กระดาษชนิดต่าง ๆ
• กระดาษชำระ
• ลังกระดาษ กล่องกระดาษ
• แผ่นไม้สำหรับงานช่าง
• เฟอร์นิเจอร์ไม้ 

ทำไมใบรับรอง FSC® Certificate ถึงสำคัญ 

อย่างที่หลายคนทราบกันดีว่า หนึ่งในสาเหตุสำคัญของภาวะโลกร้อนมาจากการที่มนุษย์เรารุกรานพื้นที่ป่าไม้ที่ทำหน้าที่ดูดซึมก๊าซเรือนกระจก (Greenhouse gases : GHGs) รวมไปถึงตระหนักถึงความสำคัญของป่าไม้ในแง่มุมต่าง ๆ 

มาตรฐาน FSC คือ การรองรับว่า ผลิตภัณฑ์จากไม้ที่ผลิตและจัดจำหน่ายนั้นทำมาจากไม้ที่ถูกต้องตามหลักการและความรับผิดชอบ ซึ่งยอมรับกันในระดับนานาชาติ ไม่ได้มาจากการตัดไม้ทำลายป่าตามธรรมชาติ แต่มาจากการปลูกไม้เชิงพาณิชย์ด้วยระบบการบริหารจัดการอย่างยั่งยืน ไม่รุกล้ำพื้นที่ป่าหรือพื้นที่อาศัยของคนในพื้นที่่ เพื่อให้มั่นใจว่าโลกของเราจะมีทรัพยากรป่าไม้ที่เพียงพอควบคู่ไปกับการรักษาสิ่งแวดล้อม 

โดยนโยบายของมาตรฐาน FSC จะมีข้อกำหนดใน 3 ด้านด้วยกัน ได้แก่ ด้านเศรษฐกิจ ด้านชุมชน ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม 

ด้วยมาตรฐานนี้ ช่วยให้โลกของเราลดอัตราสูญเสียพื้นที่ป่าไม้ลง พร้อมทั้งมีผลิตภัณฑ์จากไม้ที่ส่งผลน้อยลงต่อสิ่งแวดล้อม ในมุมของผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมก็มักจะมองหาผลิตภัณฑ์ที่มีตราฉลาก FSC รองรับ และในมุมของผู้ผลิตและจัดจำหน่าย ก็จะได้รับการสนับสนุนจากผู้บริโภคที่ไม่ต้องการรบกวนป่าไม้ตามธรรมชาติ ทั้งนี้ แม้ว่ามาตรฐาน FSC จะยังไม่ถูกบังคับด้วยข้อกฎหมาย แต่ปัจจุบันก็ได้รับการส่งเสริมจากหลากหลายภาคส่วนให้ผู้บริโภคมองหาผลิตภัณฑ์ที่มีฉลาก FSC รับรอง

FSC มีประเภทอะไรบ้าง 

ตราฉลาก FSC คือ ตราที่รองรับการจัดการไม้ที่ใช้ทำผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้องตามหลักการ ซึ่งรวมไปถึงผลิตภัณฑ์ที่ทำจากไม้ในรูปแบบต่าง ๆ FSC จึงออกฉลากรับรองสำหรับกระบวนการผลิตและใช้ไม้ที่แตกต่างกัน มี 3 ประเภทหลักด้วยกัน ดังนี้

1. FSC 100%

ตรา FSC 100% รองรับผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากเยื่อไม้หรือมาจากป่าไม้ที่มีการดูแลอย่างยั่งยืนที่ผ่านมาตรฐาน FSC ทั้งหมด 100 เปอร์เซ็นต์ 

2. FSC Recycled 

ตรา FSC Recycled รองรับผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากเส้นใยไฟเบอร์รีไซเคิล 100% ซึ่งการใช้เส้นใยรีไซเคิลก็ช่วยลดการใช้เยื่อไม้บริสุทธิ์ ลดการตัดไม้นำมาใช้งานได้

3. FSC Mix 

ตรา FSC Mix รองรับผลิตภัณฑ์จากไม้ที่มีส่วนผสมของทั้ง ไม้หรือเยื่อไม้บริสุทธิ์ที่ผ่านการรองรับ FSC ไม้หรือเยื่อไม้รีไซเคิล และไม้ที่มาจากป่าที่อยู่ภายใต้การควบคุมมาตรฐาน FSC โดยสินค้าที่จะได้รับตรานี้ มีข้อกำหนดว่า จะต้องมีส่วนผสมของไม้/เยื่อไม้ที่ผ่านการรับรอง FSC หรือที่รีไซเคิลมา อย่างน้อย 70% และอีก 30% ที่เหลือต้องเป็นไม้ที่มาจากป่าไม้ควบคุมภายใต้มาตรฐาน FSC 

10 หลักการจัดการป่าพาณิชย์ตามมาตรฐาน FSC มีอะไรบ้าง

1. ถูกต้องตามกฎหมายของประเทศนั้นๆ (Compliance with laws) การจัดการป่าไม้ต้องเป็นไปตามกฎหมายข้อบังคับที่เกี่ยวข้องทั้งหมดในประเทศ รวมทั้งตามสนธิสัญญาและข้อตกลงระหว่างประเทศที่ได้ลงนามไว้
2. ต้องมีการจ้างงานอย่างเป็นธรรม (Workers’ rights and employment conditions) สวัสดิภาพของคนทางสังคมและเศรษฐกิจต้องได้รับการดูแล 
3. เคารพสิทธิของคนพื้นเมืองในท้องที่ (Indigenous peoples’ rights) การจัดการป่าต้องเคารพจารีตประเพณีตามกฎข้อตกลงของชนพื้นเมือง ในการครอบครองใช้และจัดการทรัพยากรที่ได้รับผลกระทบจากการจัดการป่า 
4. เป็นส่วนหนึ่งของชุมชนในพื้นที่ใกล้เคียง (Community relations) ความเป็นอยู่ของคนในชุมชนทางด้านเศรษฐกิจและสังคมต้องถูกคงไว้และพัฒนาให้ดีขึ้น
5. การใช้ประโยชน์อย่างสูงสุดจากป่าไม้พาณิชย์ (Benefits from the forest) การจัดการป่าไม้ต้องส่งเสริมให้เกิดประโยชน์จากผลิตภัณฑ์และบริการต่าง ๆ จากป่าไม้อย่างมีประสิทธิภาพเพื่อให้เกิดประโยชน์อันสูงสุดต่อเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อมและสังคมที่ดี 
6. ต้องไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ (Environmental values and impact) การจัดการป่าไม้ต้องรักษาและฟื้นฟูระบบนิเวศที่เป็นคุณค่าเชิงสิ่งแวดล้อมของป่า และต้องหลีกเลี่ยงการบรรเทาผลกระทบทางด้านลบต่อสิ่งแวดล้อม 
7. มีแผนงานในการบริหารจัดการ (Management planning) เลือกปฏิบัติกิจกรรมในการจัดการป่าให้สอดคล้องกับนโยบายและวัตถุประสงค์เชิงเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และสังคม โดยกำหนดให้เป็นไปตามหลักการกฎเกณฑ์ของ FSC® certificate 
8. ต้องจัดให้มีการติดตามและประเมินผลป่าพาณิชย์ (Monitoring and assessment) มีการตรวจสอบและประเมินผลความก้าวหน้าอยู่เสมอ ว่ามีการบรรลุวัตถุประสงค์ในการจัดการกับสิ่งแวดล้อมได้มากน้อยแค่ไหน 
9. ให้ความร่วมมือด้านการอนุรักษ์ป่าไม้อย่างสูงสุด (High conservation values) ต้องรักษาและพัฒนาพื้นที่ป่าที่มีคุณค่าต่อการอนุรักษ์โดยดำเนินการด้วยความระมัดระวัง 
10. การดำเนินกิจกรรมอย่างเที่ยงตรง (Implementation of management activities) มีแผนที่สอดคล้องกับนโยบายและวัตถุประสงค์วางแผนปรับเปลี่ยนแผนการจัดการให้เข้ากับสภาพปัจจุบัน มีข้อมูลที่เพียงพอให้ผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง

ทำไมผู้บริโภคถึงควรให้ความสำคัญกับตรา FSC 

กระดาษหรือผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการรับรอง FSC ช่วยทำให้ผู้บริโภคมั่นใจได้ว่า สินค้าที่ซื้อหรือใช้ ไม่ได้ผลิตมาจากต้นไม้ที่เกิดตามธรรมชาติ ไม่ใช่มาจากการตัดไม้ทำลายป่า แต่มาจากต้นไม้ที่มาจากป่าเชิงพาณิชย์ที่มีการจัดการอย่างรับผิดชอบ ถูกต้องตามหลักการ 

กล่าวได้ว่า การสนับสนุนสินค้าที่มีฉลาก FSC รับรอง ก็เป็นอีกทางที่ช่วยรักษาทรัพยากรป่าไม้บนโลกให้คงอยู่กับเราและคนรุ่นต่อ ๆ ไป ได้นานขึ้น ยิ่งผู้บริโภคใส่ใจกับการเลือกซื้อสินค้าที่ผ่านมาตรฐาน FSC มากเท่าไหร่ ธุรกิจอื่นที่ยังตัดไม้ทำลายป่าอยู่ ก็จะค่อย ๆ ลดลง เพราะขาดการสนับสนุนจากผู้บริโภค

แค่เลือกสินค้า FSC ก็ช่วยลดการเบียดเบียนโลกได้

เมื่ออ่านกันมาถึงตรงนี้แล้ว คุณคงพอเข้าใจความสำคัญของการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์จากไม้ที่ผ่านมาตรฐานการจัดการ FSC มากขึ้น แค่เพียงใส่ใจพลิกบรรจุภัณฑ์มองหาตราต้นไม้ FSC เลือกซื้อกระดาษ วัสดุไม้ แผ่นไม้ หรือเฟอร์นิเจอร์ที่มีการรับรอง แทนผลิตภัณฑ์ที่อาจได้มาจากป่าไม้ตามธรรมชาติ ก็ถือว่าคุณได้ช่วยรักษาป่าไม้บนโลกใบนี้ให้อยู่กับเราได้นานขึ้นอีกนิดแล้ว 

ยกตัวอย่างกระดาษคาร์บอน กระดาษใบเสร็จ ที่ POS&Print จัดจำหน่าย ทั้งหมดเป็นกระดาษที่ได้รับมาตรฐาน FSC มาจากเยื่อไม้ที่มีการควบคุมได้มาตรฐานทั้งสิ้น หากซื้อสินค้ากับเรา คุณจึงมั่นใจได้ว่า คุณได้ส่งเสริมการดูแลรักษาป่าไม้ของโลกให้ยั่งยืน

สรุป

เราใช้ผลิตภัณฑ์กระดาษ ที่มาจากการบริหารจัดการป่าไม้แบบเชิงพาณิชย์ โดยจะไม่ส่งผลกระทบต่อป่าไม้อนุรักษ์ ด้วยวัตถุดิบกระดาษจากแบรนด์ชั้นนำระดับโลก ที่ได้รับการรับรองจากองค์กร Forest Stewardship Council (FSC) ว่า วัตถุดิบที่นำมาผลิตเป็นเนื้อเยื่อกระดาษนั้น ได้มีการบริหารจัดการป่าไม้แบบเชิงพาณิชย์ 100 % ไม่ทำลายป่าอนุรักษ์อย่างแน่นอน นอกจากนี้ กระดาษของเรายังมั่นใจได้ว่า ปลอดสาร BPA ที่ก่อให้เกิดมะเร็งอีกด้วย 

แหล่งอ้างอิง

• https://us.fsc.org/en-us/certification
• https://www.tetrapak.com/en-th/insights/cases-articles/what-is-fsc
• https://www.misc.co.th/what-is-fsc/
• https://riccoprint.com/fsc-forest-stewardship-council/
• https://splendor.co.th/news/125
• https://www.epccorps.com/knowhow/what-is-fsc-certificated-and-why-important/